Lezingen

Onze docenten houden geregeld lezingen. Deze kunt hier terug vinden en op uw gemak lezen.

Vorige pagina | Overzicht

Toegevoegd op 02/12 door Ajata Stam

Lezing ter gelegenheid van de opening van Opleidingscentrum van de Vereniging Raja Yoga Nederland op 2 december 2006, Schouwstede 1, Nieuwegein.

In oktober had ik gedurende een week Indiase gasten in huis: moeder, zoon en schoondochter. Zoon en schoondochter waren al wel voor de wet getrouwd, maar nog niet volgens de Indiase tradities. In India duren de huwelijksrituelen 13 dagen. Tijdens één van die rituelen overhandigen de ouders van het meisje een deken aan het bruidspaar. De deken moest gezocht worden in Nederland en ik hielp mee. Hoewel ze steeds spraken over een ‘blanket’, wat deken betekent, bedoelden ze eigenlijk een ‘dekbed’, iets wat in Nederland dezer dagen beter en goedkoper verkrijgbaar is dan dekens. Ik nam ze dus mee naar Leen Bakker, de IKEA van Hoorn en na veel dekbedden te hebben bevoeld, werd besloten tot een eenvoudig, niet te dik dekbed van 2.00 x 2.00m. Niets bijzonders voor ons zou je zeggen: een dekbed van 20 euro. Zoiets kunnen we allemaal zonder probleem kopen, haalbaar voor iedereen, bijna zonder erbij na te denken.
Eenmaal weer in de auto riep het meisje, de bruid, echter straaaaaaaalend uit: “Oh dankjewel, dankjewel, wat ben ik blij, oh wat ben ik blij, Ajãtã, “this was my DREAM!”, dit was MIJN DROOM. Ze had al jaren ervan gedroomd om ooit eens te trouwen en dan onder een dergelijk dekbed te mogen slapen….
Ik werd er stil van en realiseerde me hoe een ogenschijnlijk simpele wens voor ons, voor iemand uit een andere cultuur zo’n grote betekenis kan hebben en navenante blijdschap kunnen voortbrengen als ze in vervulling gaan.

Dit is onze alledaagse betekenis van droom en werkelijkheid. We WENSEN iets, dromen erover, krijgen er beelden bij en vroeg of laat worden die dan werkelijkheid. Onze dromen kunnen van velerlei aard zijn. De één droomt van een auto, de ander van een partner, weer een ander van een mooie boot, een luxe vakantie, heerlijk eten en vul maar in…. We DROMEN en dromen en soms worden DROMEN ook WERKELIJKHEID, soms ook niet zoals we weten. Soms geeft de vervulling van onze droom ons blijdschap, en niet zelden gaat dit ook weer over of verandert het in pijn en dromen we weer verder over een andere wens….

We dromen wat af. Als iemand niet bij de les is dan roepen we: ‘He joh, zit niet zo te DROMEN’ en dan bedoelen we dat de ander met zijn gedachten mijlenver weg is, mijlenver weg van het punt waar de aandacht zou moeten zijn.

“DROMEN zijn BEDROG”. We kennen allemaal deze gezegde. Het is zelfs de titel van de popsong geworden. Ook in deze zin wordt bedoeld dat dromen betekent dat je mijlen ver weg van de werkelijkheid zit en dikwijls eindigt dit soort dromen, die we beter fantasieën kunnen noemen, in een desillusie. Ooit zei een vriendin tegen mij: ‘het is niet eens zo erg dat mijn relatie op de klippen liep, maar het is erg dat ik in iets geloofde wat een illusie bleek te zijn….’
Het is een pijnlijke ontdekking dat we in iets geloven wat een illusie blijkt te zijn. Daar willen we niet graag aan, althans meestal niet.… Op dit punt komen we bij datgene wat de Yogi’s ook zeggen over DROOM en WERKELIJKHEID.
Laten we daar eens naar kijken.

In de geschriften kom je het thema DROOM en WERKELIJKHEID nogal eens tegen. Er wordt gesproken over de grote ILLUSIE, MAYA, ofwel DROOM en de WERKELIJKHEID.

Wat wordt hiermee bedoeld?
Ik zal het verduidelijken aan de hand van een voorbeeld.
Vroeger speelden wij als kind wel eens met een spiegeltje. Dan vingen we het zonlicht en lieten dat met een schelle straal terugkaatsen op iets of iemand.
Zo leek het alsof er twee soorten licht waren, het echte licht en het teruggekaatste licht.
Het teruggekaatste licht lijkt echt, maar we weten allemaal dat het illusie is, komend van het Ene, het algemene licht.

Het is dit ENE Licht waarvan Yogi’s zeggen: Dit is de WERKELIJKHEID, ofwel Brahman. Brahman bestaat uit Brahma, Vishnu en Shiva, tesamen is het de Goddelijke DRIE-EENHEID die we terugvinden in het OM-teken. Het andere soort licht is de teruggekaatste straal vanuit het spiegeltje. Dit licht komt dus ook van de zon. Deze reflectie van het zonlicht brengt iets teweeg. Vogels vliegen weg en mensen draaien hun hoofd af, als dit teruggekaatste zonlicht hun ogen treft. Het lijkt daardoor net alsof het spiegeltje levend is. Het teruggekaatste licht brengt een actie teweeg, een reflectie.

Het is deze spiegel, met daarin de reflectie waarvan Yogi’s zeggen: “Dit is de mind”.
De reflectie van één en dezelfde zon brengt iets teweeg dat op het handelen van een levend iemand lijkt. De spiegel bevat dus twee soorten licht: het algemene Licht (Brahman) en het gereflecteerde licht (mind). De mind lijkt te leven en te handelen, maar dat is in werkelijkheid niet zo. Het is een weerkaatsing in de spiegel. Het is alsof we leven, maar dat is een illusie. In werkelijkheid is het de reflectie van Brahman. Je zou ook kunnen zeggen: Zielen zijn een reflectie van God.

Dit alles staat beschreven in de Brahmasutras. De Brahmasutras zijn samengesteld door Badarayana of Vyasa. Het zijn commentaren op de Vedas, Upanishads enzovoort. Net zoals Patanjali gebruikte hij de vorm van sutras, korte samengebalde uitspraken. Er zijn 555 sutras in de Brahmasutras, verdeeld over 4 hoofdstukken (adhyasas). Het derde hoofdstuk gaat over sadhana, de praktijk, oefening.
De Brahmasutras zeggen: Ziel en God zijn niet verschillend. De Brahmasutras erkennen wel dat mensen verschillende dingen doen, verschillende vormen zien, maar wie de werkelijkheid ziet, ziet dat het in werkelijkheid niet zo is. Dit noemt ook Patanjali in zijn sutras en hij spreekt in dit verband over “onwetendheid”, a-vidya. Dit wil zeggendat je ogenschijnlijk iets houdt voor wat het niet is, de reflectie voor de werkelijkheid houdt.

Laten we nog een ander voorbeeld nemen:
We zetten een rijtje potten met water klaar. In elke pot doen we een verschillende kleur verfstof. We zetten al die potten buiten en laten de zon er in schijnen ..... en ziedaar: Er lijken ineens wel 100 verschillende zonnen te zijn.

De zon reflecteert dus in het water. Zodoende ‘zien’ we bij iedere kleur een ‘andere’ zon. Zo reflecteert ook God of Brahman in de Ziel. Dit is erg moeilijk te begrijpen omdat het voorbij de vijf zintuigen gaat. Brahman kan niet gehoord, gezien of geproefd worden. Daarom worden er veel vergelijkingen en voor­beelden gebruikt.

Als mens hebben we de mogelijkheid om te kunnen kijken naar de mind. We zijn de observeerder van de mind. We kunnen zien dat de mind denkt, dat de mind pijn of plezier ervaart, maar de pijn en dat plezier beïnvloeden onsZelf, dat ENE Licht, niet. We kunnen onsZelf niet rechtstreeks zien, maar Brahman reflecteert in ons als in het water in de potten of als in een spiegel. Yogi’s noemen dit de DROOM, ofwel ILLUSIE en binnen die grote illusie dromen wij mensen onze kleinere en grotere dromen, voortkomend uit kleinere of grotere wensen.

De grote misvatting is dat we deze reflectie voor werkelijkheid houden en door deze misvatting blijft het zaad van karma, wensen en ego doorgaan. Na de fysieke dood neemt de mind deze misvatting, deze onwetendheid, a-vidya, mee en blijft zo in de cirkel van geboorte en dood.
De ziel is echter zuiver, is net zoveel God als God ZELF, alleen de onwetendheid zal dienen te verdwijnen voor we ons één kunnen voelen met het gehele bestaan.

Mensen zijn graag gaan geloven dat ze dom zijn, dat verlichting heel ver weg en onbereikbaar is, en dan zijn ze ook dom en dan is het ook ver weg en onbereikbaar. In werkelijkheid is het echter onwetendheid, die zich in vele vormen en met veel argumenten kan aandienen. Wanneer deze onwetendheid, deze hypnose als het ware, opgeheven is, zal het Ware Zelf zich in de mind reflecteren. Dan is er geen gebondenheid meer. Bevrijding bestaat dan ook niet, zeggen de Brahmasutras. Je bent al bevrijd, alleen is het nodig dat je dit in herinnering krijgt.

We zitten nog vast aan de beperktheden: we denken nog dat onze poten gebonden zijn, zoals bij de ezel uit het verhaal van de wasman in India. De wasman had na het ophalen van de vuile was uit de huizen op een dag het touw waarmee hij zijn ezel altijd vastbond vergeten. Aangekomen bij de rivier waar de was werd gedaan, deed hij toen bij de boom de bewegingen na waarmee hij altijd het touw om de poten van het beest deed. Hierdoor bleef de ezel trouw de hele dag op z’n plek stilstaan, terwijl hij in werkelijkheid ongebonden en dus vrij was…

Je bent Brahman’, zeggen de Brahmasutras.
De hele schepping, ook jouw beperkte eigen schepping, voortkomend uit wensen is de droom van God. Er is slechts Eén, er is geen andere entiteit. Er is dus ook geen andere materie. En als er geen andere materie is, is alles Brahman. Het lichaam is Brahman, stenen zijn Brahman, planten, rivieren... .

We DROMEN en dromen en soms worden DROMEN WERKELIJKHEID.
In de droom is er een meester en een leerling, een baas en een knecht, een zondaar en een rechter. Wanneer we ontwaken uit de droom, zien we plotseling dat er geen dualiteit is, er zijn geen verschillen. Alleen Eeuwige Waarheid, WERKELIJKHEID, Brahman.

We DROMEN en dromen en soms worden DROMEN WERKELIJKHEID.
Ik herhaal dit zinnetje steeds, zodat het een mantra wordt. De vraag is namelijk wat we dromen, wat we willen, wat we wensen. Wensen we deze Werkelijkheid, of wensen we iets anders?

Zo uitte Klaas ook ooit zijn DROOM, zijn droom om een eigen YOGAcentrum te hebben en zoals we zien vandaag, is deze droom werkelijkheid geworden.
Het moge na het voorgaande duidelijk zijn in welk kader we dit kunnen plaatsen. Niettemin is het van groot belang, zeker in deze tijd dat we mooie Lichtplaatsen hebben die onderdak bieden aan mensen die zich bezig willen houden met het ontwaken, met het uit-de-droom komen. Het Pad van Raja-Yoga biedt een weg aan, het achtvoudige Pad, een Pad dat systematisch door Vader Patanjali en vele wijzen na hem ons is aangeboden om uit onze gebondenheid, de illusie, de droom te ontwaken. Dit gaat stapsgewijs, met ups en downs, met vallen en opstaan, het is een proces. En meer dan ooit is het nodig dat yogabeoefenaars een ‘shelter’aangeboden krijgen, een veilige plek, waar ‘ouders’zijn, dat wil zeggen, spirituele personen die misschien net een stapje voor liggen in het proces, die de weg kunnen wijzen, die goed kunnen luisteren en begrijpen en je weer overeind zetten als je dreigt om te vallen.

Het is mijn wens dat deze plek, dit centrum, een veilige Lichtplaats wordt voor de zoeker.
De plek op zich is een gebouw, gemaakt van stenen en zal in die zin ook niet eeuwig zijn. Echter, gedurende de tijd die het nu benut gaat worden om onderdak te bieden aan zoekers naar dit Hoger Doel, is het belangrijk dat de zuiverheid die ons allen van binnen bindt, ook haar weerschijn heeft op de plek van samenkomen. Zo komt binnen- en buiten wereld samen.

Moge het een Lichtplek zijn, waar de Energie zich kan opbouwen en vervolgens veel mensen mag aantrekken, een plek waar je uit de droom wordt geholpen, zodat Werkelijkheid en Waarheid mag stralen….

Hierna begint het zuiveringsritueel.

Door Ajata Stam (Panditacarya)

Archief

Geef een zoekopdracht

Laatste Tweets

Volg ons @RajaYogaNieuws