Publicaties

Onze docenten en bestuursleden schrijven zelf ook artikelen en theoretisch publicaties. Deze zijn hier te vinden en te lezen.

Vorige pagina | Overzicht

Toegevoegd op 01/03 door 01-01-2003

Algemeen

Binnenkort verschijnt er een nieuw boekje over “Pranayama”: technieken over ademhaling en energiebeheersing uit de klassieke Yoga, samengesteld door Klaas Stuive. Ter kennisgeving hiervan deze vragen over energiebeheersing.

Een Yogameester zei eens: "Als je duizend vragen over Yoga weet te stellen, dan kom je tot de essentie". Dezelfde meester zei eens op een vraag wat "onderzoek" is: "Hier heb je een dode vis, kijk naar die vis en wat zie je dan". De leerling kwam steeds weer terug met een nieuw facet van de vis, maar steeds werd hij weer terug gestuurd. Tot dat de leerling weer bij zijn meester kwam en zei: "Ik weet nu wat onderzoek is, er zijn namelijk inderdaad wel duizend mogelijkheden". "Inderdaad je hebt het begrepen", zei de meester tegen zijn leerling "Er zijn wel duizend mogelijkheden, ga nu weer terug en ontdek de 1001-ste mogelijkheid".

Een dialoog tussen docent en leerling is van groot belang in de Yoga. Niet zo lang geleden las ik het boek “De monnik en de filosoof”, een dialoog tussen vader en zoon over het Boeddhisme en het westerse denken, uit de serie Hart en Ziel. Hun dialoog bracht me op het idee om vragen aan de uitéénzetting over pranayama toe te voegen.Tijdens de lessen heb ik veel vragen gekregen over pranayama (bedankt Janneke). Het is en blijft een lastig fenomeen om pranayama te begrijpen. Misschien geven de vragen en antwoorden meer licht op dit fenomeen.

  1. Kunt U de opbouw in de ademhaling en energie-beheersing uitleggen?

    Allereerst moet je inzien dat de opbouw, energetisch gezien, een vloeiend proces is die gaat van grof naar subtiel. Het bewustzijn wordt daarbij ook steeds subtieler, hoger, breder en ruimer. Het “Hoogste Bewustzijnsgevoel” wordt in het sanskriet “Purusha” genoemd. Het is min of meer een andere aanduiding voor het sanskrietwoord “Atman”. In dit proces kun je een aantal treden onderscheiden. Maar voor de duidelijkheid de beoefening van “pranayama” is een interatief, diagnonaal en/of integraal proces: drie stappen voorwaarts en twee achteruit, dan in hoger bewustzijn, waarbij je de tijd en het besef van je lichaam verliest; vervolgens weer in een lager bewustzijn, waarbij je geconfronteerd wordt met gedachten, ongemakjes van het lange zitten in de meditatiehouding, etc. Door de opbouw in de oefeningen word je van dit proces bewust en leer je die steeds beter te beheersen. Beheersing van dit proces is “pranayama”. Toch vind ik persoonlijk dat het woord “beheersing” iets dwangmatigs in zich heeft. Uiteindelijk gaat het om een bewuste diepe, complete ademhaling en energiestroming in je lichaam. Weer terug naar de vraag over de opbouw!

    Om het “Hoogste Bewustzijn” te ervaren, moet je eerst bewust worden van je lichaam, zeg maar in je lijf komen. Daarna van je ademhaling, waardoor je dieper en voller adem haalt en dus je lichaam daardoor meer voorziet van energie. Dan niet te vergeten, bewustwording van je zintuigen, die je naar binnen richt en afstemt op je zelf. Heel belangrijk is ook bewustwording van je denkproces. Het denken is ook een energiestroming. De beelden die opkomen tijdens het denken worden veroorzaakt door de subtiele elementen van aarde, water, vuur, lucht en ether. Deze gedachten kun je net als “spanning” loslaten, met ondersteuning van je ademhaling. Als laatste, de bewustwording van het Zijn. Het proces bestaat dan uit uiterlijke gerichtheid, innerlijke gerichtheid en gerichtheid op je hogere Zelf. De kern van beoefening van pranayama is dat je een steeds sterkere concentratie krijgt op jezelf. Je hebt ademhaling en energiebeheersings oefeningen zonder tellen en/of gebruik van een “mantra” en met tellen en/of gebruik van een mantra. De achtergrond daarvan is dat je je geest bezig houdt en je op die manier bij de oefening blijft. Je zult misschien gemerkt hebben dat zonder tellen je geest sneller afgeleid is. Zelf ben ik niet zo´n grote voorstander van om bij de uiterlijke energiebeheersing (ademhaling via de neus) het tellen te gebruiken en deze steeds meer te verlengen. Bij het vasthouden van de adem (kumbhaka) komen mensen dan in de problemen. Ga maar eens een minuut onder water zwemmen, dan merk je de ademnood. Te lang vasthouden van de adem (kumbhaka) kan in het ergste geval tot hersen- beschadiging leiden. Het tellen en verlengen bij de innerlijke pranayama kan geen kwaad. Immers je blijft gewoon doorademen.

  2. Er wordt altijd onderscheid gemaakt tussen Siva en Sakti energie, zijn er twee soorten energie?

    Er is maar één energie en in feite is er dus geen onderscheid. Slechts het denken maakt dit onderscheid. Als deze energie zich naar binnen beweegt (tamas), noemen we dit siva, als dit naar buiten beweegt noemen we dit sakti. Als sakti overheerst, dan komt siva en omgekeerd. Dit spel van energie, die je kunt vergelijken met de eb en vloed van een zee of oceaan is de techniek die we gebruiken bij "onnatuurlijke energiebeheersing".

  3. Waarom zijn er meer siva- dan sakt-ioefeningen?

    Dit doet veronderstellen dat de siva-energie beter is dan de sakti, terwijl het allemaal om dezelfde energiestroom gaat?

    Je hebt gelijk dat het allemaal dezelfde energiestroom is. Siva-energie en sakti-energie zijn elkaar gelijke, de één is niet beter dan de ander, maar het gaat om de balans. Siva-oefeningen hebben een opbouwende werking voor het lichaam. Sakti-oefeningen maken de energie los en brengt deze in beweging. Deze laatste gaan gepaard met inspanningen, bewegingen en warmte. De eerste vaak met ontspanning en afkoeling. Als je naar de opbouw van de Hathha Yoga Pradipika kijkt en ook naar de opbouw van onze Yoga-lessen, dan zie je dat we met de kriyas en asanas de energie losmaken. Je zult merken dat na deze oefeningen je energie in je lijf lekker doorstroomt. Dan is er sprake van een overheersing van sakti-energie. De energiestroom is dan in rajas. Om dit weer in balans te brengen, moet je dus naar de siva-energie. Het is en blijft de taak van een Yoga-docent om de energiebalans tijdens een les altijd goed in de gaten te houden. Je kunt in iedere oefening naar de balans zoeken of na een oefening, maar je kunt ook over de hele les heen deze balans aanbrengen. Vanwege de zwaartekracht van de aarde heeft de energie de neiging van boven naar beneden te stromen, zeg maar zich te verdichten. Er is dus in de natuur een overheersing van siva-energie. Als je vanuit ontspanning of vermoeidheid siva-energie-oefeningen doet, dan verdicht je die energie nog meer en hef je geen blokkades op. Je hebt dus sakti nodig om de energie weer los te maken en te reinigen. Voor de hernieuwde opbouw heb je daarna siva nodig om weer te herstellen en in een hernieuwde belans van je energiehuishouden te komen. Dergelijke achtergronden zul je nergens kun lezen, daar moet je dus zelf zien achter te komen of overgedragen te krijgen van een goede Yogadocent, die dit proces heeft ondervonden en ook begrijpt.

  4. Wat is de functie van de “bindhu”? Wat maakt het uit om de pranayamas te doen met of zonder de bindhus?

    “Bindhus” zijn energie-openingen in je lichaam. Het zijn je “energetische neusgaten”.

    Voor de uiterlijke pranayama (ademhaling) maak je gebruik van je fysieke neusgaten. Het lichaam voedt zich niet alleen met zuurstof, maar ook met energie. Je kunt nu wellicht beter begrijpen dat ik een voorstander ben om zowel de ademhaling als de energiebeheersing te beoefenen. Net als siva en saktie, je hebt beide nodig om tot meditatie te kunnen komen. De subtiele energie in je lichaam is echter van een hogere orde. Normaal gesproken zijn mensen zich alleen maar bewust van het fysieke, dus van het feit dat ze ademen. Als je lichamelijk bewust bent, je een verbinding hebt met de ademhaling, je tevens bewust bent van je zintuigen, dan merk je steeds meer dat het de energie, “prana” is die jou doet bewegen en leven. Zonder deze energie zou je niet kunnen ademhalen. Zonder deze energie zou je niet bestaan. Deze energie is afkomstig uit de “Oerbron van Alles” , dat is jouw onlosmakelijke verbinding met het “Hogere”. Los van de gunstige werking die energiebeheersing heeft op je lijf, is deze bewustwording, dit besef, deze verbinding met de universele energie in essentie de doelstelling van pranayama. Er is nog een ander aspect, namelijk “chandra-bindhu” ligt boven de kruin en “surya-bindhu” bij je perineum (onderkant van je lichaam: bekkenbodem). Beide “neusgaten” geven de opening naar de subtiele energie. De “Boom des Levens” wordt in de oude geschriften omgekeerd getekend: de wortels zijn gevestigd in de subtiele wereld, terwijl de stam, de takken, de bladeren, de vruchten in de grofstoffelijke wereld vertoeven. De “neusgaten” zijn als de wortels van die boom ze nemen de subtiele energie op. Je lichaam is de stam met de takken, Je ervaringen zijn de vruchten van de boom.

  5. Terug naar de vraag dus of het uitmaakt of je pranayamas nu met of zonder bindhus doet?

    De hele opbouw van de energiebeheersing is je te leren om je energie naar het subtiele, naar het hogere te richten en daarmee een verbinding te onderhouden. Al je “chakras” zullen bij wijze van spreken als een bloem moeten openstaan, om je ontvankelijk te maken voor de hogere energie, om je te laten “laven” aan de “Bron van Energie”. Deze “Bron” schenkt je zuivere energie en maakt je lichaam rein. Het is niet voor niets dat bij de meditatie het centrum van aandacht, van concentratie, ligt op “ajnachakra” en “sahasrarachakra”. Dit is de wijsgerige, filosofische achtergrond van pranayama. Als deze achtergrond je tot verwarring brengt, dan kun je ook zonder besef van deze “bindhus” pranayama beoefenen. Als advies geef ik je dan mee dat je energie in je lichaam omhoog kunt laten stromen door je lichaam iets te strekken, je buik in te nemen. De energie heeft de neiging om naar beneden te gaan als je je lichaam iets in elkaar laat zakken. Dit is fysiek benaderd. Je kunt ook je concentratie gebruiken, omdat energie daar is waar je concentratie ligt. We doen wel eens de oefening in “savasana” (lijkhouding) en trekken dan met behulp van de concentratie de energie omhoog van de tenen naar de kruin en weer omlaag van de kruin naar de tenen. Je krijgt dan de werking zoals de eb en vloed van het zeewater die over je heen spoelt als je op strand ligt. Dit is een hele mooie zachte reinigingsoefening. Het is ook een oefening in pranayama.

  6. In dit verband wil ik nog even in gaan op de vraag van een leerling die bij pranayama angst heeft dat bij de instroom van siva-energie, ook boze geesten naar binnen komen!

    “Angst” verkrampt de energie, dus als je dit gevoel of idee hebt, dan werkt pranayama niet. In ieder geval moet je zo wie zo vertrouwen hebben in een docent, die je zelf uit moet kiezen. Deze docent zal de les zodanig opbouwen dat in de groep een hoger bewustzijn aanwezig is voordat hij met de pranayamas begint. Dit hoger bewustzijn voorkomt dat er bij de pranayama negatieve efecten ontstaan in de geest van de leerling. Daarnaast ben en blijf je altijd je eigen leraar. Als je deze gevoelens hebt, blijf dan bij je zelf en beoefen dan alleen de verdiepte, complete ademhaling, zoals in deze uitéénzeting beschreven. Daar is niets mis mee en voorkomt wellicht veel verwaring. Het idee van gevaar voor boze geesten, die bezit van je kunnen nemen, kan ik niet wegnemen, dat beeld ontstaat in de geest van de leerling, het is een creatie van de geest, afkomstig uit de lagere bewustzijnsniveaus. Ik kan alleen zeggen, heb vertrouwen in je zelf en in je docent, richt je energie omhoog en stem jezelf af op die “Oerbron van Alle Energie”.

  7. Komt er ooit een moment dat je de pranayamaoefeningen niet meer nodig hebt?

    Ja, maar soms kan dit vele levens duren. Het idee van bevrijding is ook een creatie van de geest, omdat ieder mens in feite al bevrijd is, maar het nog niet beseft of niet wil geloven. Krishna Murti heeft daar heel mooi over geschreven. Als je die creatie van de geest loslaat en als bevrijd mens leeft, dan heb je pranayama niet meer nodig. Er is dan een natuurlijke verbondenheid ontstaan met de “Oerbron van Alle Energie”.

    Patanjali en Krishna wijzen op het belang van “constante beoefing van Yoga”. Zij bedoelen dat je continu die verbinding met de “Allerhoogste” in je bewustzijn moet hebben. In feite zijn daar ook de “inwijdingsrituelen” op gebaseerd. Er zijn Yogis die hun leerlingen een eigen “mantra” schenken. Er is ook een andere manier om je eigen mantra als het ware op te zoeken. De oefening “nada brahmasana” is daar bijzonder geschikt voor. In deze oefening zoek je naar de “klankkleur” van je zelf. Deze klankkleur is uniek. In deze klankkleur zit een “toon”, die alle wezen met elkaar gemeen hebben. Als je in meditatie gezeten bent en het “geluid van de stilte”, jouw “levensconcert” kunt waarnemen, dan kun je dit mystieke geluid in de energiekanalen horen. Als je de klankkleur “fonetisch” opschrijft en deze klank als het ware in je geheugen prent en daar “jappa” (=herhaling) op beoefent, dan zal dit een blijvende indruk achter laten in de geest en je helpen deze constante verbinding met de Al-Ene, de Oerbron van Energie in stand te houden.

    Mantra Yoga is een mooie Yogavorm en hoort bij de Raja Yoga, net als Hatha Yoga, Bhakti Yoga en Karma Yoga. De verbinding is dat je met Raja Yoga inzicht verwerft in de hogere Yoga (laatste drie stappen). Met Hatha Yoga leer je te onspannen tijdens de inspanning. Met Bhakti Yoga kweek je vertrouwen aan en heb je de “Allerhoogste” als “Leidsman” in je leven. Met Karma Yoga kun je “Yoga” (éénwording met de Allerhoogste) een intergraal onderdeel van je leven maken. Yogadocenten, die naast hun werk en gezinsleven, Yogales en zich op die wijze dienstbaar maken voor de mensheid, beoefenen in feite Karma Yoga. Als je persoonlijk verder wilt groeien in Yoga is het in feite onontkoombaar om les te geven in Yoga.

  8. Om welke reden is het raadzaam om pranayama te doen? Hoort die energiestroom niet op een natuurlijke manier plaats te vinden? Ben je dan niet iets aan het sturen wat eigenlijk beter zijn natuurlijke gang kan gaan?

    Pramayama is raadzaam als je wilt leren of beseffen dat je deel uitmaakt van de universele energie, die vol liefde is, als je als het ware niet meer zonder die verbinding wilt en deze ook steeds wilt blijven vasthouden, waar je ook bent en wat je ook doet, als je in alles de “Hand van die Al-Ene” wilt zien, voelen, horen, ruiken en dergelijke. Het staat ieder mens vrij om mee te stromen met de universele beweging, welke uiteindelijk zal leiden tot een “Paradijs op Aarde”. Ieder mens heeft daar een eigen keuze in, voor mij maakt dit niet uit. Maar wat is er mis mee om te werken aan je zelf en dat natuurlijk proces op een zachte manier door pranayama te stimuleren. Bewustwording van het feit dat je een onderdeel bent van een schitterend “Groter Geheel”, die zin geeft aan je leven, die je leven meerwaarde geeft, dat is de reden om aan te sluiten op die “spirituele stroom” en als je die aansluiting gevonden hebt, is het niet meer nodig om te zoeken, te studeren of pranayamas te beoefenen. Iedere Yogales is een levensles. Je creëert daarin met elkaar een ruimte om ervaringen op te doen, ervaringen en gevoelens te delen. In feite is de kerk in oorsprong om die reden gesticht, als plaats van samenkomst om te mediteren, te zingen en één te voelen met elkaar en met het Hogere. Tijdens een Yogales mag je in een beschermde en veilige sfeer in een groep ervaringen op doen van een hogere orde. Alle mensen zijn welkom om dit te beleven ongeacht ras, kleur, leeftijd of geaardheid. Vele willen, maar kunnen uiteindelijk niet en haken af of zoeken iets anders. Het feit dat mensen aan Yoga doen is karmisch bepaald, zij zoeken en vinden hopelijk via de Yoga de rust in zich zelf. Het is de speling van het lot (dharma) dat wij ons verbinden met elkaar. Ik vind het altijd een uniek gevoel om met een groep gelijkwillende, gelijkgestemde en gelijkzoekende mensen één keer in de week bij elkaar te zijn en te investeren in elkaars spirituele gevoelens: “zo van gelukkig is er meer dan alleen werken en slapen, kinderen opvoeden; gelukkig is er meer onder de zon dan wij beseffen en gelukkig…ik sta daar niet alleen in”… Het geladen worden met dergelijke spirituele energetische gevoelens, dat geeft mij enorme inspiratie. Kijk eens naar de mensen aan wie je les geeft. Kijk eens naar het verschil tussen hun binnenkomst en vertrek. De gezichten zijn na de les ontspannen, in de ogen zie je weer het licht. Dit zijn de immateriële verdiensten van een Yoga-docent. Daar doe je het voor. Dienstbaar zijn, mensen op een hogere energiestroom zetten…

  9. Waarom wordt er een onderscheid gemaakt tussen ademhaling en energiebeheersing?

    Ook hier maakt het denken een onderscheid, maar dat onderscheid is er dus niet. De ademhaling is slechts energie van een lagere vorm, verbonden met het fysieke lichaam. Ademhaling en energie verhouden zich als het binnenkomen in hezelfde huis via een andere deur of via een trap.

  10. Hoe moet ik nu een energiezegel of -slot voorstellen?

    Een energiezegel (mudra) is een pranayama gericht op bepaalde delen van het lichaam. De uitwerking daarvan heeft betekenis voor dat gebied en een positief naijl effect voor de rest van het lichaam. Een klein experiment zal dit verduidelijken. Druk eens stevig met je duim in je arm. Als je die loslaat zie je dat die plek eerst wit is en daarna rood wordt. Je drukt dus eerst de energie weg, maar deze komt in alle hevigheid weer terug. Door deze beweging komt er een stroming tot stand die een reinigende, helende uitwerking heeft. Bij een energieslot (bandha) sluit je bepaalde energiestromen af. Het effect is dan hetzelfde als met de zegel (mudra).

  11. Is meditatie ook een energiebeheersingsoefening?

    Ja, alle technieken in Yoga zijn niets meer en niets minder energiebeheersings- oefeningen. De technieken zijn een hulpmiddel om de mens te leren de energie hoger te richten, op een natuurlijke manier te handelen vanuit hogere bewustzijnsniveaus. De technieken zijn als een landkaart voor de (her-)ontdekkingsreis naar het ware Zelf, naar de "Oerbron" van ons bestaan.

  12. Wat is de betekenis van onnatuurlijke ademhaling of energiebeheersing?

    Door toepassing van de onnatuurlijke ademhaling of energiebeheersing wordt de natuurlijke gestimuleerd en gesublimeerd. Het brengt de energiehuishouding in beweging, zodat deze zich kan herstellen. Uiteindelijk moet alles leiden tot een natuurlijke wisselwerking als dit geïntegreerd is in je doen en laten.

  13. Kun je ademhaling en energiebeheersing verkeerd doen?

    Als je de essentie van "pranayamas" begrijpt, dan is er geen enkel gevaar, dit geldt zeker voor de innerlijke energiebeheersing. Voor de uiterlijke plaats ik enige kanttekeningen bij de “kumbhakas” , namelijk afsluiten van de adem. Het is in het algemeen risicovol als je gaat experimenteren zonder dat je de hogere Yogatechnieken nog niet volledig onder de knie hebt. Een yogameester zal voor en na een "pranayama" altijd de stap maken naar meditatie. Concentratie, meditatie en contemplatie zijn energieoefeningen van een hogere orde. Daardoor zal de verwarring in de energiehuishouding zich als van zelf herstellen. Het blijft van belang een goede Yogameester te hebben.

  14. U spreek in uw uitéénzetting over energie (prana) en oermaterie (prakrtti), wat was nu eerst?

    Dit is een vraag naar het ontstaan van het heelal. Westerse wetenschappers zijn nog maar aan het begin van ontdekking van de geheimen van het heelal. Ze hebben nog niet zo lang geleden ontdekt dat iedere planeet een eigen klankritme heeft en dat er altijd sprake is van één en dezelfde grondtoon. De oosterse, filosofische richtingen spreken zich op het punt ”wat was eerder: energie of oermaterie”, enigszins tegen. Het is een discussie over "wie was er nu het eerst de kip of het ei". Toen de Al Ene zijn oerklank liet horen kwam de energie in beweging, zoals bij het karnen van melk. Melk wordt boter door beweging, er ontstaat dan een soort verstollingsproces. De beweging trok de materie aan en in die beweging ontstonden de elementen: ether, lucht, vuur, waterdamp en aarde. Door de bewegingen ontstonden wrijvingen en kwamen gigantische positieve en negatief geladen krachten los. Op een gegeven moment implodeerden of explodeerden deze krachten. Bij implodering ontstonden de sterren en bij explodering werd de materie het heelal in geslingerd. De bewegingen vertoonden na de chaos een wetmatigheid en een hierarchie, zoals de planeten rondom de zon in een hierachie ten opzichte van elkaar draaien. In de westerse wereld wordt gesproken over de "Oerknal". De oosterse wijzen spreken over het "Oergeluid". Stelsels in het heelal zijn te vergelijken met de stelsels in je lichaam, allen hebben een functie ten opzichte van elkaar en hebben een relatie. De organen in het lichaam zijn als de planeten. Het hart is als de zon en ga zo maar door. De processen in je lichaam zijn ook altijd in beweging, zo ook in het heelal. Trek al deze vergelijkingen door en je zult wellicht iets meer begrijpen over het mysterie van het ontstaan van het heelal of anders gezegd het mysterie van "Brahman". Maar blijf de kennis vooral zoeken in je zelf. Daar liggen de antwoorden op alle vragen verborgen. Dit was ook het advies van het "Orakel van Delphi", bij ieder probleem die aan het orakel werd voorgelegd, was het slot" "Know thy Self".

  15. Kunt U een nadere uitleg geven van de betekenis van de “trigunas” , de toestanden van de natuur?

    Voor een Yogi is alles energie en deze is altijd in beweging. Deze natuurwet wordt de toestand van de natuur of in het Sanskriet “trigunas” genoemd. Voor veel mensen is dit gegeven moeilijk voor te stellen, maar toch bestaat deze natuurwet wel degelijk. Kijk maar is om je heen. Er is een dag- en nacht ritme, de tijd schrijdt voort in uren, dagen, weken, jaren en eeuwen. Aan de seizoenen is die eeuwige beweging ook te zien, vooral hier in Nederland. Alles komt en gaat weer, zoals de klepel van een klok heen en weer slingert. Kijk ook eens naar de invloed van de zon en maan, naar eb en vloed. Kijk eens naar de trek van de vogels in de lucht en naar de wolken. De moderne mens ziet deze dingen niet meer, omdat ze altijd maar bezig zijn. Laat de tijd eens stilstaan en kijk eens om je heen naar de natuur. Hoor de vogels kwetteren in de lente. Ruik eens de frisse wind in de natuur of de geur van een bos. Voel dan de kracht van de energie, die altijd maar in beweging is.

  16. Er zijn tegenwoordig honderden therapieën die je kunnen helpen om je energiehuishouding te verbeteren, zoals reiki, voetreflex, accupressuur, shiatsu en dergelijk. U zegt dat deze allemaal afkomstig uit de Yoga, kunt U dit toelichten?

    “Therapie” betekent “handeling gericht op genezing”. Ja, al deze therapieën kun je een plaats geven in de Raja Yoga, omdat Raja Yoga een universeel (holistisch) stelsel geeft voor de genezing. Je kunt het Yogastelsel van Patanjali vergelijken met een boom met acht takken, die geworteld is in de grond. Deze boom blijft leven door de levenssappen uit de grond. De bladeren nemen zuurstof op en staan stikstof weer af. Zo blijft deze boom leven zolang deze zich kan blijven voeden. Vanuit hun oorsprong kun je deze therapieën zien als de zijtakken of de bladeren van de hoofdtakken van deze boom. Reiki is handoplegging. Via magnetiserende of uitstralende energie wordt de energiehuishouding van een patiënt beïnvloed. Acupressuur kun je vergelijken met een “mudra”, een energiezegel. Je gebruikt in deze therapie de drukpunten van je lichaam. Acupunctuur is in feite nog fijner, waarbij je met behulp van naaldjes bepaalde energiebanen stimuleert of onderdrukt. Deze therapieen hebben oorspronkelijk een spirituele achtergrond, evanals de Yoga. Als je dat aspect vasthoudt, dan zul je door de bomen het bos kunnen blijven zien.

    Nog even terug naar de vergelijking met een boom. In de esoterische literatuur komt dit symbool regelmatig terug. Denk maar eens aan de Bijbel: de “boom des levens of van goed en kwaad”. Vaak wordt deze boom op zijn kop getekend, met de wortels in de lucht en de takken naar beneden. Daarmee wordt aangeduid dat de energie afkomstig is uit de subtiele wereld en de zichtbare boom met zijn takken en vruchten tot groei en bloei komt in de grofstoffelijke wereld.

  17. Waarom is er in deze wereld sprake van dualiteit?

    Ik wijs hier op het verhaal van de mens in het Paradijs of het “Hof van Eden”. Nadat Adam en Eva van de “boom des levens en van goed en kwaad” aten, werden ze “als straf” verbannen uit het Paradijs: “”in het zweet des aanschijns zult ge u brood verdienen”, “ga heen en vermenigvuldig u”, staat geschreven. Twee engelen bleven aan de poort achter om de toegang te bewaken. Dit verhaal uit het boek Genesis heeft een esoterische betekenis. Het verhaal geeft een fase aan van de incarnatie van het hogere Zelf of de Ziel, zoals het in het Christendom wordt genoemd. De mens, afkomstig uit de subtiele wereld waren “als goden”, maar moest nu geboren worden in de grofstoffelijke wereld, waar de dualiteit heerst, namelijk goed en kwaad, honger en dorst, verdriet en geluk, etc. Het is de wereld van ervaring en van genot. Echter, er bestaat geen dualiteit als je boven dit alles verheven bent. Slechts het denken maakt van de eenheid een verscheidenheid. Het denken beperkt de geest en schept de illusie van verscheidenheid. Als je vervreemd bent van je zelf, zul je de dualiteit in al zijn hevigheid ervaren. Maar als je één bent met je hogere Zelf of met God, dan spelen die ervaringen geen rol meer.

  18. Mensen hebben een “Godsbeeld” gecreëerd, waarom is dat en hoe moet ik mij die Hogere Macht voorstellen?

    Dat wat “God” wordt genoemd is niet te bevatten met het denken. We zijn slechts in beperkte mate in staat om de immensheid van de betekenis van deze "Hogere Macht of Kracht" aan te voelen. Het is de "Oerbron" van alles, de "Oervibratie" die alles doordringt en zich toch niet hecht. Het is buiten ons en in ons. De verbinding van alles, de "Universele Liefde".

  19. U spreekt over het feit dat alle godsdiensten een gemeenschappelijke bron hebben, kunt u dit nader toelichten?

    Als je een cultuurhistorische studie zou maken van de visie van de mens op het leven en de geest, van welk volk dan ook, dan kom je terecht bij één en dezelfde, universele karakter van religie. Religie betekent “levensbeschouwing”. In Hawai bijvoorbeeld verdeelde men de geest in onderbewuste, bewuste en bovenbewuste. Zij kwamen er achter dat het onder- en bovenbewuste in het bewuste gebied van de geest moet worden gebracht om de volheid van het leven te kunnen begrijpen en het wel-zijn van de mens te bevorderen. Zij noemde deze toestand: het “ZIJN”. Ook “Indianen” hadden een dergelijke levensbeschouwing.

    Door het denken, de toestand van bewustzijn, de ontwikkelingsfase van de mens, de karmische verplichtingen, is er verscheidenheid in de universele religie ontstaan. Er is sprake van een zekere vervreemding van de "waarheid" als men zegt dat een bepaalde godsdienst, de enige en echte is. Deze vervreemding gaat zo ver dat men daarvoor zelfs oorlogen voert. Wat een domheid. Eerst zullen alle karmische verplichtingen moeten zijn uitgewerkt, voordat men weer terug mag keren naar het "Paradijs", naar een energetische toestand van het “ZIJN”.

  20. Kun je Yoga ook een godsdienst noemen?

    Neen, evenals je het Boeddhisme een godsdienst kunt noemen. De oude geschriften spreken over het hogere Zelf en kennen in oorsprong geen persoonlijke God, zoals de Christenen. Yoga zie ik wel als een religie, een levensbeschouwing, een filosofie of wijsbegeerte. In de Bhagavad Gita vertegenwoordigt Krishna het hogere Zelf. Ik zie Krishna, evenals Jezus als “bevrijde mensen”, die geheel onthecht in het leven staan en toch boven alles zijn verheven. Zij hebben zonder onderbreking een verbinding met de hogere energieën. Krishna, Boeddha, Jezus, Mohamed, Ghandi en dergelijke zijn “Grote Leermeesters”, die allen vanuit het universele karakter van de “Oer-Religie” hun leringen hebben overgedragen aan de mensheid. Mensen hebben beelden nodig waarmee ze zich kunnen identificeren. Zij hebben ook een beeld nodig van “God” om het “Onbekende” handen en voeten te kunnen geven. Maar los hiervan, zeg eens eerlijk, wie zou niet willen zijn als Krishna of Jezus of Maria. Zij zijn toch ons grote voorbeeld! Door afstemming op deze personen kom je in een sprituele, hogere energiestroming terecht. Maar nogmaals het hogere Zelf moet je ontdekken in je zelf. Ons ultieme hulpmiddel daarbij is de meditatie. In het Boeddhisme wordt “meditatie” als een Yoga-oefening aangereikt. Het “bidden” in het Christendom is daar een lauw aftreksel van.

  21. Met Yoga krijg je “hogere vermogens”, “over water heen kunnen lopen”, of een “aantal weken begraven worden”, dit lijkt mij moeilijk te realiseren. Ik bekijk die dingen zeer kritisch?

    Kritisch blijven is een gezonde Yogahouding. Er zijn mensen die beweren dat ze hogere vermogens hebben, maar dat zijn “illusionisten” of “goochelaars”. Ik bekijk deze zaken ook van een nuchtere kant en plaats daar ook kanttekeningen bij net als Patanjali, die in een sutra zegt, dat deze vermogens een valkuil kunnen zijn voor Yogis. In de Transcedente Meditatie (TM) beoefent men bijvoorbeeld de “kikkersprong” en houdt men wedstrijden wie het meest ver komt, alsof je de groei in Yoga daarmee kunt afmeten! Dit soort zaken lijken meer op het oppoetsen van je ego. Oefeningen voer je uit met inachtneming van de “yamas” : zonder geweld, eerlijk ten opzichte van jezelf, zonder nabootsing van een ander, zonder begeerte en zonder verspilling van je energe. Maar goed alles heeft zijn waarde. Mensen die zich daartoe voelen aangetrokken, is “karmisch bepaald”. Nog even terug op die vermogens. Toch sluit ik die vermogens zeker niet uit.

    In de Bijbel bijvoorbeeld loopt Jezus over water, kan hij mensen met brood blijven voeden, laat hij de vissers veel vis vangen, geneest hij mensen en laat deze uit de dood opstaan, wat denk je bijvoorbeeld van de “onbevlekte ontvangenis van Maria”... Jezus zelf is uit de dood opgestaan… Als je daar niet in gelooft, dan kun je zoeken naar de symbolische betekenis daarvan, op deze wijze blokkeer je je denken niet. Het “brood” wordt dan “spiritueel voedsel”, “over water lopen” betekent dan “boven alle emoties verheven zijn” of “volledig het watercentrum onder controle hebben”. De “vis” is het symbool van het “Christendom”, het heeft ook iets weg van het “omega”-teken, dit is het teken dat de “oneindigheid” weergeeft. Het “genezen” doet Jezus met behulp van “handoplegging” (reiki) en ga zo maar door. Op deze manier benadert, krijg ik daar zelf ook meer gevoel bij, moet ik eerlijk toegeven.

    Toch gebeuren er “wonderen” voor onze ogen, maar we moeten ze wel willen zien. Het volgende verhaal gaat hierover. “Er was eens een grote overstroming in Zeeland op 1 februari 1953 en het water steeg steeds hoger. Een man ging zijn toevlucht zoeken op de eerste etage van zijn huis en hij bad tot God: “Heer wilt U mij redden”. Er kwam een roeibootje langs en de man die roeide riep: “Kom mee dan roei ik je naar een veilige plek”. De man zei: “nee, vaar maar door, want ik heb net tot God gebeden en Hij zou mij redden”. Het water steeg nog meer, de man ging naar zolder en bad tot God om redding. Er kwam even later een motorbood langs en weer werd hij uitgenodigd om mee te gaan naar een veiliger oord. Weer weigerde de man met de woorden: “Nee, de Heer tot wie ik gebeden heb, zal mij redden”. Het water steeg nog hoger en de man vluchtte naar het dak. Boven op het dak gezeten, bad hij weer tot God om redden. Toen verscheen er boven hem en helicopter. De piloot schreeuwde boven het geluid: “pak het touw beet en laat je omhoog trekken, dan breng ik je naar een veilige plaats”. Ook toen weigerde de man en schreeuwde dat de Heer hem zou bevrijden. De helicopter vloog daarna weg en de man verdronk in het water…” .

  22. Waarom heeft “meditatie” zo'n sterk genezende werking voor lichaam en geest?

    In meditatie wordt het lichaam en geest door een sterke concentratie op je zelf in een energetische toestand van rust gebracht, die dicht tegen de slaap aanligt, maar daarvan toch sterk verschilt, omdat de beoefenaar uiterst alert is en zijn energetisch wezen onder beheersing heeft van zich zelf. In de slaap is deze beheersing afwezig. De gunstige effecten van slaap zijn in het bewustzijnsdomein van de meditatie dezelfde als van de slaap. Het gaat echter verder, namelijk dat de geest scherper en creatiever wordt en het geheugen toeneemt. De energie in je lichaam kent een zekere hiërarchie. De hogere chakras reageren over de lagere chakras. Door middel van concentratie of meditatie versterk je de hogere chakras. Deze chakras zijn hoofd- en kruincentrum. De invloed van deze chakras hebben een verzachtende en helende werking op de lagere. Er zijn in Amerika verschillende onderzoeken geweest die de genezende werking van meditatie hebben bewezen. Onlangs las ik nog in een Nederlandse krant dat mensen die regelmatig naar de kerk gaan in het algemeen gezonder zijn dan mensen die dit niet doen. Kennelijk is het dus zo dat mensen die zich bezig houden met spirituele zaken bewuster leven. Mijn eigen ervaring is dat je met de hogere Yoga sterkere spirituele gevoelens bij je zelf ervaart. “Meditatie” brengt je geest en lichaam in een toestand van ontspanning, waardoor de subtiele energiën de kans krijgen hun genezend werk te doen. Verstoring van de vrije stroming van deze subtiele energieën veroorzaken wrijvingen, die allerlei ziekten tot gevolg kunnen hebben. De huisartsen weten dat veel klachten en kwalen “psycho-somatisch” zijn. Vrij vertaald betekent dit, “veroorzaakt door een onrustige geest”. De geest heeft een sterke invloed op je lichamelijk welzijn. Daarom zouden die artsen meer “meditatie” moeten voorschrijven in plaats van al die medicijnen. We zouden dan enorm kunnen bezuinigen op onze gezondheidszorg, die vele miljarden euros per jaar kost.

    Gelukkig merk je dat steeds meer huisartsen patiënten doorsturen naar de Yoga. Jammer genoeg zie je dat veel van die mensen snel weer afhaken omdat zij toch niet in staat zijn om hun levens- en denkpatroon te doorbreken.

  23. Als ik goed in meditatie zit dan “vervliegt de tijd”. Kunt u uitleg geven over het begrip ”tijd”, in perspectief van energie?

    De tijd heeft te maken met de wet van beweging en omdat alles in beweging is, is er sprake van tijd. Tijd is echter verbonden met bewustzijnsniveau. In de lagere bewustzijnsniveaus speelt de tijd een steeds pregnantere rol, dan in de hogere. Op het Allerhoogste Bewustzijnsniveau (Purusha) bestaat er geen tijd. Daar is sprake van eeuwigheid. De kleinste meetbare tijdsdimensie, die wij kennen in onze wereld, is de atoomtijd. De beweging die een atoom maakt, is een fractie van een seconde. De planetaire tijd kan moeilijk worden aangegeven. We rekenen dan met lichtjaren. Vanuit onze wereld zijn er sterren in het heelal te zien, die al lang zijn uitgestorven. De tijd neemt dat beeld en het licht mee en brengt ze in een tijd-stroom naar onze wereld. In de tijd gezien is sterven een overgang van de ene naar een andere tijdsdimensie, van tijdelijk naar eeuwig en weer terug. Waar alles energie is en die energie immer in beweging is, dan is er dus sprake van tijd. Als er rust is of balans dan lijkt de tijd geen rol meer te vervullen. Als je in meditatie bent dan kun je dit misschien aanvoelen. Een uur voelt aan als een minuut. De tijd staat in deze wereld echter nooit stil. Het woord “nu” is nimmer, want op het moment dat ik dit zeg, is het alle verleden tijd. Dit alles komt door de natuurwet van beweging en dit is een energiewet. Als de beweging tot stilstand komt, dan is dit het einde van deze gemanifesteerde, zichtbare wereld. Als de tijd geen rol meer vervult voor jezelf dan ben je in een toestand van “ZIJN”.

  24. U beveelt ons aan, dat wij in het “nu” moeten leven, dat is dus in feite niet mogelijk?

    Dat is een correcte constatering. Ik zeg vaak (ook tegen mij zelf) “leef in het nu”. Ik bedoel daarmee te zeggen dat je het verleden moet loslaten, zoals je ook “spanning” in je lijf kunt loslaten. Ook bedoel ik dat je niet te veel in de toekomst moet zitten, omdat je energie daar is waar je gedachten zijn, dus niet in het heden. Vaak weet je hoe iets begint, maar niet hoe iets eindigt. Mensen zijn zeer nieuwsgierig over hun toekomst en gaan dan naar een “waarzegger” of laten “kaarten trekken”. Het gevaar is dat als je teveel aan de toekomst denkt, je door angst geregeerd wordt. Angst is energetisch gezien een verkramping in je energiehuishouden op mentaal niveau. Je bewustzijn vernauwt en je waarneming verengt zich daardoor. Hetzelfde energetisch effect treedt ook op bij te veel denken aan het verleden. Er is geen ruimte meer voor integrale of multi-dimensionale waarneming. Je geest zit als het ware te vol. Er gaan dan veel dingen aan je voorbij. Door Yoga kun je al deze denkblokkades oplossen. Je leert dan te genieten van het moment. Multi-dimensionale waarneming is een fenomeen die ontstaat als je een ontspannen geest hebt en je bewust bent van al je zintuigen. Toch blijf ik zeggen, “koester het nu”, en voeg daaraan toe: “wees tijdloos”, want dat is het doel waar de Yoga naar streeft, een toestand van “ZIJN”.

  25. Als ik ontspannen op de grond lig in “savasana” (lijkhouding) en we beoefenen de Yoga-nidra (Yogaslaap), dan heb ik vaak de neiging om in slaap te vallen, hoe kunt U dit verklaren?

    De neiging van in slaap vallen ontstaat omdat je teveel aan siva-energie hebt. Deze energie heeft een “tamas”-werking. Het voelt aan als “moe” of “slaperig” of “koud” . Dit houdt in dat de energie zich samentrekt, als het ware wat indikt. De Yoga-slaap moet je overigens niet verwarren met de slaap die wij kennen als we s´nachts in bed liggen. De betekenis van deze oefening is dat je volkomen alert blijft op je lichaam. Lichaam en geest zijn dan volkomen ontspannen. Dit bewustzijnsniveau zit dicht tegen de slaap aan. De overgang van deze fase naar de echte slaap ligt zeer dichtbij. Als je in een diepe slaap bent dan heb je geen bewustzijn. In een lichte slaap, bijvoorbeeld s´ochtends vroeg voordat je op staat, heb je subtiele waarnemingen. Dit bewustzijnsniveau in die lichte slaap, bedoel ik met alert zijn. In die lichte slaap ben je intens betrokken bij je lichaam en heb je een intense gevoelswaarneming. Deze toestand proberen we ook te bereiken in meditatie. Dat niveau heeft dezelfde verkwikkende en genezende werking als de slaap.

  26. Wat is de relatie tussen “karma” en energie?

    Je kunt “karma” zien als een energetische impuls tot handelen, die je bij de geboorte hebt meegekregen en die in je hele leven de loop der dingen voor jou bepalen. Ik noem het ook wel eens “lotsbestemming”. Karma is als de wind, die het zaaitje meeneemt in de lucht en het weer laat vallen, waar deze zich, als de omstandigheden geschikt zijn, zich kan ontpoppen of ontkiemen. Het is een energiestroom, die mensen naar elkaar toe laat bewegen en weer verder beweegt tot dat het zijn kracht verloren heeft en opgaat in het groter geheel. Je hebt individuele energiestromen, energiestromen van een familie, een groep, een volk, maar je hebt ook planetaire en kosmische stromen. Het is een tijdelijke stroom die zich afsplitst en weer verbindt, maar toch meevaart op de Eeuwige Stroom. Deze energiestromen hebben ook een bewustzijn, zoals een muggezwerm bij elkaar blijft en weer in een sliert verder gaat en zich weer groepeert, zo is het ook met het fenomeen “karma”.

  27. Is "karma" hetzelfde als het woord "zonde" ?

    In zekere zin is de betekenis van deze begrippen hetzelfde. "Karma" betekent "handelen". Dit sanskrietwoord wordt gebruikt in de zin van "datgene wat de mens tot handelen drijft" of "wat hem energie kost of oplevert". Door dat handelen doet de mens ervaring op en door die ervaring zal hij als mens moeten groeien. "Karma" wordt in verband gebracht met het innerlijk Zelf. Zolang het reine, eeuwige Zelf nog "energetisch vervuild" is van "karma" uit vorige levens en uit dit leven, zal het Zelf nog niet kunnen terugkeren naar het "Allerhoogste". Het Zelf zal daar vele levens in de stoffelijke wereld over moeten doen. Niemand anders dan het Zelf, tot expressie gekomen in de mens, zal deze "karma" kunnen vernietigen. In de oude literatuur staat geschreven dat “goden jaloers zijn op de mens”, omdat zij in staat zijn zich volledig te bevrijden. De term "zonde" heeft een soortgelijke betekenis. Maar het verschil is dat de "zonde" niet in verband wordt gebracht met "reincarnatie", maar beperkt blijft tot dit leven hier op aarde. Een ander verschil is dat "zonden" zelfs kunnen worden vergeven, zonder dat betrokkene daar iets voor behoeft te doen, een vrij luxe situatie. De "absolutie" is daar een voorbeeld aan. Als je zonden zijn vergeven, zeg maar je karma is verbrand, dan keer je terug naar het "Huis van de Vader" of naar het "Paradijs". De koppeling met het idee van “reïncarnatie” is in de vroege middeleeuwen geschrapt uit de Bijbel of Catechismus. Deze twee begrippen: "zonde" en "karma", zijn mooie voorbeelden dat de kern van de religie op aarde dezelfde is. Begrippen en betekenissen worden vaak aangepast of beter gezegd “passend gemaakt” in de loop der tijd, de essentie wordt dan niet meer aangevoeld.

  28. U geeft geen uitgebreide voorschriften over "voedsel", terwijl dit toch ook omgezet wordt tot energie voor het lichaam, waarom is dat?

    Voedsel is energie en verwordt inderdaad tot energie voor het grofstoffelijk lichaam. Als het voedsel goed is, dan is dit ook goed voor het lichaam, maar wat is "goed". Voor de één is bijvoorbeeld bitter of kruidig voedsel beter dan voor de andere. Voor de één is vlees en vis gezond, de andere verguist dit. Het hangt af van het type mens (vatta, pitta, kapha), de constitutie van een persoon. In de "ayurveda" is hier een relatie mee gelegd. Uit de “ayurveda” (kennis van het leven) blijkt dat het maatwerk is. Ik houd me slechts aan de instructies van de Hatha Yoga Pradipika, die zegt, betracht matigheid in het eten. De maag voor 1/3 vullen met voedsel, voor 1/3 met water, de rest (ook 1/3) als offer aan Siva. Mensen die gefixeerd zijn op hun gezondheid of op gezond eten, zijn vaak zo dogmatisch bezig dat het eerder tot verslechtering dat tot verbetering van hun energiehuishouding leidt. Dat is de reden waarom ik geen uitgebreide voorschriften aanbeveel.

  29. U bent wars van dogma´s, wat is daar de achtergrond van?

    Inderdaad, want het risico van dogmatisch handelen is groot. De yamas en niyamas (normen en waarden) bijvoorbeeld moet je hanteren als een richtsnoer, waar je het handelen aan kunt afmeten. Het leven is volgens Yogis om ervaring op te doen en met de yamas en niyamas in je achterhoofd kun je je koers bijstellen. In deze wereld leven weinig volmaakte mensen. Je moet net als een kind mensen de ruimte geven om te ervaren en te leren. Met het hanteren van dogma´s maak je de ruimte voor handelen heel klein. Als je daar dan niet aan kunt voldoen, dan hebben mensen ook de neiging om zich dan slechts of niet oké te voelen. Je zit dan midden in de dualiteit van “dit is goed en dat is slecht”, maar voor wie is dit goed en slecht. Dat hangt geheel af van de fase van ontwikkeling, waarin een persoon zich bevindt. Wat je ook vaak ziet is dat mensen vaak de ene dogma voor een ander gaan inruilen. De oplossing is dan erger dan de kwaal. Doe alles met mate en laat je gezond verstand preveleren. Als dat niet lukt en er is sprake van overmate, dan wordt de rekening vanzelf aan je gepresenteerd, maar geef je zelf de ruimte om fouten te maken. Gebruik bijvoorbeeld de yamas en niyamas uit de Yoga als een richtsnoer waar je je zaken op toetst, als een energiestroom waar je naar toe kunt zeilen als de wind gunstig gestemd is. Tegen de wind in zeilen is echt moeilijk, dan moet je, zoals dat heet “laveren”, een stuk naar links een stuk naar rechts, maar desondanks kun je toch nog vast op koers liggen, want je weet waar je naar toe wil en waar je je handelen aan moet afmeten.

    Dogmatiek leidt soms tot fantatisme, een verkramping van de geest, het sluit anderen mensen en meningen volledig uit. Dit is niet de levenshouding van een Yogi. Een Yogi zal iedereen als gelijke behandelen en benadert iedereen met begrip en respect, zal nooit zeggen: “dit is goed en dat is fout”, alleen “het is jouw keus”. Zie het als een serieus spel van “geven en nemen”. Zolang zaken nog niet in balans zijn, zal je moeten ervaren. Als deze balans ontstaat, dan is er een natuurlijke neiging om te leven volgens de yamas en niyamas. Het is als een kind waar de ouders tegen zeggen “dit mag je niet doen” of “dat is onverstandig, we raden het je af”. Vaak doen ze het toch. Dat is het levenspel om ervaring op te doen. Geef mensen dan ook de ruimte, zonder te (ver-)oordelen.

    Over dat “levensspel” wil ik nog meer zeggen. Als je bijvoorbeeld alleen thuis bent, dan ga je automatisch tegen je zelf spreken. Er ontstaat als het ware een innerlijk dialoog met je zelf. Je geeft je zelf ook antwoorden. De persoon die binnen in jou antwoord geeft, noem ik “innerlijke teacher”. Er is op de achtergrond een ander persoon, die aanwezig is en soms ook op de voorgrond treedt. Ik noem deze persoon mijn “ik-je”. Deze persoon is een verwend typje, die steeds gelijk wil hebben, zich altijd te kort gedaan voelt en als deze diens zin niet krijgt, gaat stampvoeten. Als het dan niet lukt geeft dat “ik-je” iedereen en alles de schuld, behalve zich zelf. Dat “ik-je” moet zich leren te transformeren of op te laten gaan in de “innerlijke teacher”. Yoga kan mensen daarbij een enorme steun geven.

  30. Er zijn veel oefeningen voor adem- en energiebeheersing, maar voor de "yamas en niyamas" zijn er nauwelijks oefeningen, waarom is dat?

    “Ahimsa, satya, asteya, brahmacharya, aparigraha, sauca, santosha, tapas, svadhyaya, isvara-pranidhana: yamas en niyamas”, zijn verweven in alle oefeningen. Het heeft weinig nut om te zeggen: ik ga vandaag eens zonder geweld, waarheidsgetrouw, eerlijk, zuinig met mijn energie, zonder begeerte, rein, tevreden, gericht op mij zelf of volledig in overgave zijn. Dit leidt slechts tot teleurstelling, omdat een dergelijke houding gekoppeld is aan hogere bewustzijnsniveaus. Wat je wel kunt oefenen is te proberen een "asana" of een "pranyama" uit te voeren zonder geweld, zo eerlijk mogelijk, met zo weinig mogelijk energie etc. Dan integreer je de yamas en niyamas op een natuurlijke wijze in een oefening. Door veel te oefenen integreer je deze normen en waarden als van zelf, als je groeit als mens. Blijf dus vooral oefenen zou ik zeggen.

  31. Er zijn weinig oefeningen over "Hogere Yoga" beschreven. Wat is daarvan de reden?

    Hogere Yoga is een verheven zaak en de beleving daarvan draag je in principe in je hart mee. In de Bijbel zijn voorbeelden die hierop duiden. Mozes die in contact was gekomen met het "Hogere" kon nog slechts zwijgen. Ook Elia, de "Hoge Priester", kon niet meer spreken, omdat hij zijn vertrouwen in "Hogere Leiding" kwijt was . Het is ook lange tijd het terrein geweest van de "Geheime Leer". "Ingewijden" kregen een "verbod om te spreken". We leven echter in een tijd waarin de mensen behoefte hebben aan een "lichtpunt in hun bestaan". Mensen die echt willen, hebben een steun in hun rug nodig . Zeker, de verbinding met het "Hogere" kun je niet verwerven met technische trucjes. Dit wetende hoef je niet stil in een hoekje te gaan zitten en te wachten tot het moment dat je "geraakt" wordt door de "Hogere Hand". Deze uitéénzetting is zeker niet geschreven met als doel het "Verhevene zo maar op straat te gooien", “te grabbel te gooien voor Jan en Alleman”. Het is een handreiking voor de echte geïnteresseerden, voor de "zoekers naar waarheid". Ik hoop dat ze geraakt worden, net als ik door mijn "Leermeesters". Als je de oefeningen, die uitgewerkt zijn, beoefend, dan zul je een keer tot die unieke ervaring komen en deze voor immer in je hart koesteren, want deze ervaringen zijn onuitwisbaar.

  32. Wat kost de meeste energie vraag ik me wel eens af. Ik ben soms zo moe als een hond ?

    "Als een hond achter je staart aanlopen", dan wordt je inderdaad moe. Dit is misschien wel ironisch of plagend gezegd, maar in de kern is dit zo…

    Als je doelgericht je werk doet, vanuit een gevoel dat het waarde heeft voor jezelf en voor anderen, dan zit je al snel op een goeie energiestroom en kun je veel aan. Het is een kwestie van geven, maar ook willen ontvangen. Het is makkelijker te geven dan te ontvangen. Je moet je dan ontvankelijk opstellen, zelfs voor je gevoel kwetsbaar zijn. Wat dit laatste betreft, zul je dit vanuit geestelijke rust moeten doen. Alleen in rust kun je weer energie terug ontvangen. Het "emotielichaam" zuigt, als deze negatief gekleurd is, in het algemeen veel energie op. Boosheid, woede en verdriet ontstaan, omdat je bewust of onbewust het gevoel hebt dat anderen je in de weg staan. Ook hier is rust het enige middel om weer in een energetisch belans te komen. Emoties hebben te maken met een gevoelig zenuwgestel. Emoties en gevoelens hebben ook te maken met je klierstelsel. Door yoga wordt je zenuwgestel weer op orde gebracht. Ga als een schouwer eens na wat de oorzaak is van je emotie. Je zult dan ontdekken dat veel emoties te maken hebben met "energetische schade" van je ego, eerder noemde ik dit het “ikje”… Ik wil zeker niet pijnlijke en traumatische ervaringen als onbelangrijk van tafel vegen. Deze zijn altijd reëel voor de betrokkene. Mijn bedoeling is slechts om inzicht te geven in het ontstaan daarvan, zodat je jouw “karma” kunt verzachten of vernietigen.

  33. Wat is de betekenis van de Himalaya-traditie?

    Voor mij persoonlijk, maar ook voor de mensheid is de betekenis van deze traditie zeer groot. Het is de bewustzijnsstroom van de "Leraren voor de mensheid", verbonden aan de aarde, die teruggaat tot de begin van de mensheid en zelfs daarvoor. Het zijn de "Bewakers van de Universele Waarheid", die de mensheid steeds weer liefdevol zullen terug brengen naar het "Midden pad", het “Pad van het Zijn”. In deze traditie is er sprake van esoterische “erfopvolging", die zich op de verschillende niveaus van bewustzijn afspeelt (fysiek, subtiel en causaal/ atmisch). De "esoteriche ontmoetingsplaats" van deze bewustzijnsstroming wordt "Shambala" genoemd, boven op de berg "Neru". Deze stroom zit op of dichtbij de "Oervibratie", die in alle mensen aanwezig is. Wie oren heeft om te horen, hore, wie ogen heeft om te zien, die ziet…Ik citeer Krishna uit de Bhagavad Gita: “De zeven “Maharishis, de Vier vóór hen en de Manus, van hen stammen alle wezen op aarde af, allen zijn uit Mijn geest geboren”. Ik citeer Patantali: “Hij is de Leraar aller Leraren, zelfs van de Oudsten”. Er is ook het verhaal uit de Hatha Yoga Pradipika dat Siva zijn vrouw Yoga leerde. Die lessen werden stiekum (overigens met medeweten van Siva) afgekeken door een Vis, die de Yoga weer verder doorgaf aan de mens, etc. Fysiek gesproken zijn er in India grotten in het Himalaya-gebergte, waar “rishis” leven. Ook in die gebieden vind je kloosters en “ashrams” waar mensen ingewijd worden in de mysteriën van het leven”. Maar zoals Swami Veda Bharati zegt: “In meditatie zit je in je eigen grot…”

    Je hoeft dus niet persé fysiek naar die plek toe is mijn boodschap, je kunt ook astraal reizen of je eigen “vibratie” afstemmen op dat bewustzijnsniveau. Deze vibratie is hetzelfde als “goflengte in de ether”. Net zoals je een radiozender van bijvoorbeeld “Radio Noordzee” kunt afstemmen op hun golflengte, kun je dit ook doen op die van het “Hogere Zelf”. Je ontvangt dan “Hemelse Muziek” en onderricht van deze “Rishis”.

  34. Soms denk ik dat de "rode draad" in Yoga te pakken heb, maar even later vind ik het allemaal weer bijzonder complex, wat is nu precies deze "rode draad"?

    De "rode draad" in Yoga kenmerkt zich door eenvoud. Het ligt heel dicht bij je zelf. Zoals veel mensen over hun "eigen schaduw" heenkijken, zo kijken de meeste beoefenaars in Yoga over de essentie van Yoga heen. De essentie is dat als je dichter bij je zelf komt, je ook dichter bij het hogere bewustzijn terecht komt. Als je ver van je zelf verwijderd bent, dan zie je alleen maar complexiteit, dan zie je door de "bomen het bos niet meer". De technieken in Yoga helpen je op deze zoektocht. Zie ze als de "steentjes van klein Duimpje", die je de weg weer terug wijzen. Overigens waren de "kruimeljes brood" geen succes. Het is moeilijk om in de "Kluwe van Ariadne" de juiste draad te vinden of om, zoals "Alice in Wonderland", achtervolgt door de "tijd", weer de uitgang te vinden uit het ondegrondse hol. Alle technieken (hulpmiddelen) in Yoga leiden je naar het binnenste van de circel, zoals concentratie op een "mantra" of een "yantra" je ook naar het binnenste van jezelf zullen leiden, maar ze brengen je ook weer terug in de wereld waarin je leeft, alleen als een ander mens. Dit is wat wij noemen je “tweede geboorte”. Om die reden nemen Yogis, maar ook monniken vaak een andere naam aan. Zoals een kunstenaar zoekt naar de optimale uitdrukking, zo blijft het toch altijd zoeken naar de essentie van alles.

  35. U spreekt over "asanas" en "taichi" of "kung fu"en zegt dat er in de oorsprong geen verschil is, kunt U dit uitleggen?

    De oorsprong van "asanas" ligt in de Yoga. De oorsprong van "taichi" en "kung-fu" is gelegen in het Boeddhisme. De oorsprong van het Boeddhisme ligt in de Yoga, zoals alle godsiensten op deze aarde. De eenheid is dat er in alle drie sprake is van discipline om tot beheersing van het lichaam en geest te komen. De eenheid is ook dat er in alle drie sprake is van adem- en energiebeheersing. De eenheid is tenslotte, dat alle drie uitgaan van de "yamas en niymas". Boeddhistische monikken werden vroeger veel door rovers overvallen. Om zich te verdedigen, zonder de "geweldloosheid" (ahimsa) geweld aan te doen, hebben ze verschillende gevechtstechnieken ontworpen en tot een hogere kunst verheven. De taichi is een afgeleide van deze gevechtskunsten en werden met name door de "oudere mensen" beoefend. Voor mij zijn taichi en kungfu derhalve yoga-oefeningen.

  36. Sterven beschrijft U als de “overgang van het lagere naar een hogere bewustzijn”. Wanneer en hoe vindt die overgang energetisch gezien plaats?

    Het is een misvatting dat als het hart stilstaat dat de energie ook direct is verdwenen. Het is een beperkte kijk op het leven als je zegt dat na de dood alles over is. Het is niet voor niets dat mensen weer tot leven kunnen komen na een hartstilstand. Er kan wel schade optreden in de hersens door gebrek aan zuurstof. In de oude literatuur wordt “het Zelf” vaak gesitueerd in het hart, maar dat is ten dele juist. Het Zelf is gesitueerd op een plek die we "sahasrara-chakra" noemen. Bij mijn weten hebben geleerden die plek in de hersenen nog niet ontdekt of staan ze op het punt om dit te ontdekken. Het hart staat in een energetische verbinding met dat kruincentrum. Zolang het Zelf zich in dit centrum vertoeft, leeft het lichaam. Als het Zelf zich terugtrekt, dan neemt hij de energieën met zich mee. Een aantal lagere energieen verdwijnen uit de zijkanten van het lichaam bekend als chandra- en surya-chakra (milt en lever). Het Zelf verdwijnt uit het lichaam als “de wind die wegscheert naar omhoog”. Hartmassage heeft vele mensen het leven gered. Via die massage kan die energetische verbinding in stand worden gehouden of weer worden geactiveerd. Broeders van de GGD proberen een slachtoffer, die bewusteloos dreigt te geraken, bij diens positieven te houden, om te voorkomen dat de patient (lees het Zelf) zich laat gaan. Het verlangen om terug te keren naar de "Oerbron" is wisselend bij mensen. Dit is "karmisch" bepaald. Er is geen afgescheidenheid tussen leven en dood. Er is alleen sprake van verschillende bewustzijnsniveaus die wel met het denken te ondescheiden zijn, maar niet van elkaar te scheiden. Na de dood komt het Zelf in een tussentoestand, Tibetaanse Boeddhisten noemen dit Bardöl. In deze toestand is de zintuig van het horen nog aanwezig. Dit is de reden waarom de Tibetanen contact zoeken met de “overledene” en in feite proberen ze te voorkomen dat er door angst een energetische verkramping ontstaat. De gebeden zijn gericht om deze angst weg te nemen door te zeggen, dat - als er een bepaald verschijnsel in die tussentoestand ontstaat - men deze onbevreest tegemoet moet treden. Zij verbinden dit onder andere aan kleurverschijnsels, die je kunt verbinden met de kleuren van de energecentra (chakras). De priester fungeert dan als een Yogadocent op esoterisch niveau. Ook op het sterfbed in de westerse wereld zie je dat men de mens die op het punt staat te sterven niet in verwarring wil brengen. De dominee bidt dan ook “Ga heen in Vrede, uw zonden zullen worden vergeven…”. Voor mij is Yoga leren sterven, leren geen angst meer te hebben voor de dood.

    Ik ben drie nachten alleen aanwezig geweest bij het sterfbed van mijn moeder. Ik heb met haar Yoga-oefeningen gedaan om haar lichaam en geest in rust te brengen. Zij had enorm veel angst voor de dood en het onbekende, mede ingegeven door een streng christelijke opvoeding. Op het laatst vroeg ze mij om christelijke liedjes, zoals “De Heer is mijn Herder” en “Er ruist langs de wolken”, maar ook mantras te zingen. Ik heb de “Brahmari-mantra”, de “gayatri-mantra” en “asatoma sadgamaya”-mantra en dergelijke voor haar gezonden in de “stilte van de nacht” in dat verzorgingstehuis. Zij heeft mij persoonlijk “uittredingservaringen” beschreven die zij had beleefd. Deze ervaringen bracht haar tot de uitsprak, dat sterven makelijker was dan zei had verwacht. Ook heb ik zelf in die periode “voorspellende dromen” ontvangen. Ik droomde bijvoorbeeld dat ik op een kruising van een weg twee rouwstoeten zag aankomen rijden. De ene rouwstoet moest wachten op de andere. Mijn oma is een dag voor het overlijden van mijn moeder op kerstavond overleden. De reactie van mijn moeder was: “Nu is zij mij toch voorgegaan”…

    De overgang van mijn moeder van het ene bewustzijnsniveau naar het andere heb ik, in contemplatieve toestand, zeer ver, en persoonlijk mogen meemaken. Samen met haar heb ik het “Licht” gezien wat ons omhulden en de “Liefdesstroom” gevoeld die met dat “Licht” meekwam. Ik heb haar mogen aangegeven dat zij dat “Licht” en die “Liefdesstroom” zonder angst tegemoet kan treden. Een uur voor haar dood, in de ochtenduren op die eerste Kerstdag, toen ik bij haar weg moest, zei ze tegen mij: “Alles is goed nu, ik ben niet bang meer, want ik weet nu: “God is Licht en Liefde”. Ik wil met een heldere geest sterven, zonder morfine, die de dokter mij zo komt geven. Haar aura rondom haar hoofd straalde als die van een heilige. Haar laatste woorden “God is Licht en Liefde” staan nu op haar grafsteen.

  37. Energiecentra en "aura" worden vaak met elkaar in verband gebracht, maar wat is "aura" eigenlijk ?

    "Aura", wordt vaak in verband gebracht met een “stralenkrans of uitstraling”. De aura is voor velen bovenzintuigelijk, dat wil zeggen niet zichtbaar, maar soms wel voelbaar. Sommige mensen stoten je af. Bij sommige mensen ben je graag in hun nabijheid, zoals een goeroe uit India. Ieder mens heeft een "aura". Aura en geur gaan vaak samen. Een aura is zoiets als de "regenboog", die zichtbaar wordt als de lucht bezwangerd is van waterstof als ook de zon schijnt. Dezelfde zeven kleuren zijn ook aanwezig in een aura. Ze zijn verbonden aan de lichamen of "koshas". De stralen krans heeft nog een andere dimensie. Heiligen uit de roomskatholieke kerk, “rishis” in Yogatermen, worden vaak afgeschilderd met een goudgele of witte stralen krans boven hun hoofd. Dat is de uitstraling van het "zaligheidslichaam" of het "gouden omhulsel". Dit duidt op een volledig openstaan van "sahasrara". De werking van het Zelf is in een dergelijk persoon optimaal.

  38. Is het niet wat aanmatigend als je stelt of claimt dat Yoga de bron van alle godsdiensten is?

    Toen de mens nog leefde in de oertijd hier op aarde en qua bewustzijnsniveau nog zeer dicht bij de dieren stond, ontwikkelde er zich langzamerhand een sociale structuur en ging men steeds meer gebruik maken van de onderscheiden kwaliteiten onder de mensen. Al heel in het begin (duizenden ja

Archief

Geef een zoekopdracht

Laatste Tweets

Volg ons @RajaYogaNieuws